Kawałek żelaza umieszczony w rozcieńczonym roztworze kwasu azotowego powoduje jego energiczne rozpuszczenie i wydzielanie czerwonych oparów, co wskazuje na korozję żelaza. Jeśli jednak powoli doda się stężony kwas azotowy, aby zwiększyć stężenie roztworu powyżej 40%, szybkość korozji nagle spadnie do jednej czterotysięcznej pierwotnej szybkości. Zjawisko to znane jest jako pasywacja.
W pewnych warunkach, gdy potencjał metalu zmienia się dodatnio w wyniku przyłożonego prądu anodowego lub zlokalizowanego prądu anodowego, na powierzchni wcześniej rozpuszczonego aktywnego metalu następuje pewna nagła zmiana (tworzenie się warstwy tlenku lub zaadsorbowanej warstwy). W wyniku tej nagłej zmiany prawa rządzące procesem rozpuszczania anod ulegają jakościowej transformacji, a szybkość rozpuszczania metalu gwałtownie spada. Ta nagła zmiana stanu powierzchni metalu nazywana jest pasywacją.
